Vanaf 29 mei 2026 geldt in Nederland een belangrijke wijziging: ook monumentale panden moeten bij verkoop of verhuur een energielabel hebben. Tot nu toe waren rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten uitgezonderd van deze verplichting, maar die uitzondering vervalt door nieuwe Europese regelgeving.
De maatregel komt voort uit de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD). Die richtlijn moet ervoor zorgen dat gebouwen in Europa energiezuiniger worden en dat kopers en huurders beter inzicht krijgen in het energieverbruik van een woning.
Voor steden met een grote monumentale woningvoorraad, zoals Amsterdam, is dit een belangrijke verandering. In de hoofdstad hebben duizenden woningen een monumentale status.
Waar voorheen bij de verkoop van een monument geen energielabel nodig was, moet dat straks wel worden aangeleverd. Net als bij andere woningen moet het label worden opgesteld door een gecertificeerde energieadviseur.
Het energielabel geeft inzicht in de energieprestatie van een woning en mogelijke verbeterpunten. Monumentale panden hebben vaak een lager energielabel door hun bouwperiode en constructie, maar het label is vooral bedoeld om transparantie te bieden aan kopers en huurders.
Voor verkopers betekent dit dat zij bij de verkoop van een monument voortaan ook een energielabel moeten laten opstellen. Het label is tien jaar geldig.
Hoewel het verduurzamen van monumentale gebouwen complexer kan zijn vanwege hun historische waarde, zijn er wel degelijk mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan isolatie aan de binnenzijde, voorzetramen of energiezuinige installaties.
De nieuwe regelgeving moet er uiteindelijk aan bijdragen dat ook monumentale panden stap voor stap energiezuiniger worden, zonder dat hun historische karakter verloren gaat.
